Google Lighthouse là gì? Cách tối ưu website chuẩn Google

Google Lighthouse là gì?

Google Lighthouse là công cụ mã nguồn mở miễn phí, tự động do Google phát triển nhằm đánh giá và cải thiện chất lượng của một trang web. 

Hiểu đơn giản, công cụ này tự động giúp bạn “audit” (kiểm tra) một trang web để xem trang đó hoạt động tốt hay không theo nhiều tiêu chí quan trọng. 

• Hiệu suất (Performance): Đo tốc độ tải trang và trải nghiệm người dùng (ví dụ LCP, CLS, TTI,…) (cần >75 điểm)

• Khả năng truy cập (Accessibility): Kiểm tra xem người dùng, kể cả người khuyết tật, có thể sử dụng website được không

• Thực tiễn tốt (Best Practices): Kiểm tra tiêu chuẩn lập trình (HTTPS, bảo mật, liên kết an toàn…)

• SEO (Tối ưu tìm kiếm): Kiểm tra các yếu tố kỹ thuật ảnh hưởng đến SEO

• Ứng dụng Web Tiến bộ (Progressive Web App - PWA): Đánh giá tính năng ứng dụng web tiến bộ nếu có

>>> Xem thêm: Kiểm tra tốc độ web bằng PageSpeed Insights miễn phí của Google

Google Lighthouse hoạt động thế nào?

Google Lighthouse hoạt động bằng cách mô phỏng quá trình truy cập và tương tác của người dùng thông qua một môi trường thử nghiệm ảo. Công cụ thường đánh giá website trên bối cảnh thiết bị di động, đồng thời giả lập tốc độ mạng ở mức trung bình hoặc kém để phản ánh trải nghiệm thực tế.

Kết quả được tổng hợp thành Lighthouse Score với thang điểm từ 0-100 cho từng hạng mục cụ thể.

• Điểm từ 90-100 được xem là “Good” (Tốt)

• Điểm từ 50-89 là “Needs Improvement”(Cần cải thiện), dưới 50 là “Poor”(Yếu)

Ngoài điểm số, báo cáo còn chỉ ra các hạn chế đang tồn tại và đề xuất hướng khắc phục chi tiết, giúp chủ website tối ưu hiệu suất và nâng cao chất lượng tổng thể.

Cách tối ưu website nhờ tiêu chuẩn của Google Lighthouse

Google Lighthouse cho phép phân tích chất lượng website một cách tổng thể thông qua 5 nhóm tiêu chí cốt lõi. Bao gồm:

Performance (Hiệu suất)

Performance (hiệu suất) là yếu tố then chốt, phản ánh tốc độ tải trang cũng như độ mượt trong quá trình người dùng thao tác trên website. Lighthouse đánh giá hiệu suất dựa trên 6 chỉ số chính:

• FCP (First Contentful Paint): Thời điểm nội dung đầu tiên được hiển thị.

• SI (Speed Index): Mức độ nhanh chậm của quá trình hiển thị toàn bộ trang.

• LCP (Largest Contentful Paint): Thời gian tải xong phần nội dung lớn nhất.

• TTI (Time to Interactive): Khoảng thời gian để trang có thể tương tác đầy đủ.

• TBT (Total Blocking Time): Tổng thời gian các tác vụ làm gián đoạn khả năng phản hồi.

• CLS (Cumulative Layout Shift): Mức độ thay đổi bố cục gây ảnh hưởng đến trải nghiệm người dùng.

Thông thường, điểm Performance từ 75 trở lên được xem là ổn. Tuy nhiên, mục tiêu cốt lõi vẫn là nâng cao trải nghiệm thực tế cho người truy cập và hạn chế tối đa tình trạng chậm, giật khi tải trang.

Để cải thiện hiệu suất website, bạn có thể áp dụng một số giải pháp sau:

• Tối ưu hình ảnh bằng cách nén, chuyển sang định dạng WebP/AVIF và sử dụng lazy loading.

• Thu gọn, gộp file CSS/JS, đồng thời giảm bớt các script từ bên thứ ba.

• Cải thiện hệ thống backend thông qua cache, CDN và tối ưu truy vấn nặng.

• Ưu tiên tải và hiển thị sớm các nội dung quan trọng cho người dùng.

Accessibility (Khả năng truy cập)

Accessibility phản ánh mức độ thân thiện của website đối với tất cả người dùng, bao gồm cả những người gặp hạn chế về thị giác, thính giác hoặc khả năng thao tác. Mục tiêu là đảm bảo ai cũng có thể tiếp cận và sử dụng nội dung một cách dễ dàng.

• Nút và liên kết: Cần có nhãn, mô tả rõ ràng để người dùng hiểu đúng chức năng.

• Hình ảnh: Bắt buộc bổ sung alt text nhằm hỗ trợ các công cụ đọc màn hình.

• Độ tương phản màu: Văn bản phải đủ nổi bật so với nền để dễ quan sát.

• Cấu trúc heading: Sắp xếp logic, hỗ trợ điều hướng nhanh; mỗi trang chỉ nên có một H1 và không bỏ qua thứ bậc tiêu đề để tránh gây khó hiểu cho trình đọc.

Progressive Web App (PWA)

Progressive Web App là tập hợp các kỹ thuật giúp website hoạt động và hiển thị tương tự một ứng dụng di động. PWA tập trung nâng cao trải nghiệm người dùng thông qua khả năng truy cập khi mất mạng, gửi thông báo và lưu trữ dữ liệu cục bộ để tải nhanh hơn, tiết kiệm băng thông. Lighthouse kiểm tra PWA dựa trên nhiều tiêu chí quan trọng như:

• Service Worker: Thiết lập cache tài nguyên tĩnh và tự cập nhật khi có phiên bản mới.

• Khả năng hoạt động offline: Xây dựng trang offline riêng (ví dụ offline.html) và lưu sẵn các file thiết yếu.

• Phản hồi HTTP 200: Đảm bảo service worker trả về dữ liệu từ cache khi kết nối không ổn định.

• Web App Manifest: Khai báo đầy đủ tên ứng dụng, icon đa kích thước, màu giao diện, start_url.

• Trải nghiệm giao diện: Tối ưu tốc độ, responsive tốt, hạn chế popup gây gián đoạn người dùng.

Best Practices

Best Practices trong Lighthouse tập trung đánh giá mức độ tuân thủ các chuẩn phát triển web hiện đại, đồng thời xem xét yếu tố an toàn và bảo mật hệ thống.

Các nội dung chính được phân tích bao gồm:

• HTTPS & HTTP/2: Sử dụng SSL hợp lệ và kích hoạt HTTP/2 để cải thiện tốc độ tải và bảo vệ dữ liệu.

• Nguồn tài nguyên: Đảm bảo toàn bộ tài nguyên được tải từ các nguồn đáng tin cậy, an toàn.

• Rủi ro JavaScript: Phát hiện thư viện hoặc đoạn mã có nguy cơ gây mất an toàn.

• Kết nối cơ sở dữ liệu: Áp dụng kết nối bảo mật, tránh truy cập trực tiếp từ frontend và sử dụng prepared statements để hạn chế SQL Injection.

• Lệnh & API: Cảnh báo việc sử dụng các lệnh không an toàn như document.write() hoặc những API đã lỗi thời.

Hiệu quả SEO

Hiệu quả SEO phản ánh mức độ mà website được xây dựng và tối ưu để công cụ tìm kiếm dễ hiểu, dễ thu thập dữ liệu và đánh giá cao. Lighthouse tiến hành khoảng 13 phép kiểm tra trọng tâm, xoay quanh các yếu tố quan trọng như khả năng hiển thị tốt trên thiết bị di động, dữ liệu có cấu trúc, thẻ tiêu đề - mô tả, canonical, hreflang và mức độ truy cập của bot tìm kiếm vào website.

Để cải thiện điểm SEO, bạn có thể áp dụng các gợi ý sau:

• Title: Độ dài lý tưởng từ 50-60 ký tự, có chứa từ khóa chính và tạo sự hấp dẫn khi hiển thị trên kết quả tìm kiếm.

• Meta description: Viết súc tích trong khoảng 150-160 ký tự, chèn từ khóa chính kèm lời kêu gọi hành động (CTA).

• Heading: Mỗi trang chỉ dùng 1 thẻ H1, các thẻ H2, H3 sắp xếp theo cấu trúc hợp lý và kết hợp từ khóa phụ phù hợp.

• Liên kết nội bộ: Xây dựng menu rõ ràng, liên kết mạch lạc; ưu tiên anchor text có liên quan đến từ khóa.

• Tối ưu mobile: Áp dụng thiết kế responsive, thiết lập viewport chuẩn, cỡ chữ dễ đọc và nút bấm thuận tiện thao tác.

• Dữ liệu có cấu trúc (Schema): Triển khai JSON-LD cho bài viết, sản phẩm hoặc sự kiện nhằm hỗ trợ Google hiển thị rich snippets, tăng khả năng nổi bật trên SERP.

>>> Xem thêm: Cookie là gì? Cách bật, xóa cookies trên Chrome dễ dàng

3 cách sử dụng Google Lighthouse

Google Lighthouse được nhiều chuyên gia và đơn vị làm website đánh giá cao nhờ khả năng phân tích chi tiết và dễ áp dụng. Dưới đây là 4 cách phổ biến để tận dụng công cụ này nhằm cải thiện toàn diện chất lượng website.

Cách 1: Chạy Lighthouse trực tiếp trong Chrome DevTools

Đây là phương pháp nhanh và tiện lợi, phù hợp cho việc kiểm tra và chỉnh sửa tức thời.

• Bước 1: Cài đặt trình duyệt Google Chrome, sau đó mở trang web bạn muốn đánh giá.

• Bước 2: Mở Developer Tools bằng tổ hợp phím Ctrl + Shift + J hoặc F12 (Windows), Shift + Command + I (Mac), hoặc nhấp chuột phải chọn Inspect (Kiểm tra).

• Bước 3: Trong bảng công cụ, chọn tab Lighthouse (biểu tượng ngọn hải đăng).

• Bước 4: Giao diện sẽ hiển thị trang web ở bên trái và bảng thiết lập Lighthouse ở bên phải.

• Bước 5: Chọn các hạng mục cần kiểm tra (có thể bật toàn bộ để đánh giá tổng thể).

• Bước 6: Nhấn Chạy quy trình kiểm tra và chờ khoảng 30-60 giây để nhận báo cáo chi tiết.

Cách 2: Cài đặt và chạy công cụ dòng lệnh Node

Phương án này phù hợp với lập trình viên hoặc những ai cần tự động hóa việc kiểm tra.

Thực hiện như sau:

• Cài đặt Google Chrome (bắt buộc để Lighthouse chạy).

• Cài Node.js phiên bản LTS nếu chưa có.

• Cài Lighthouse bằng lệnh: npm install -g lighthouse

• Chạy phân tích website với lệnh: lighthouse <url>

• Xem danh sách tùy chọn và hướng dẫn chi tiết bằng lệnh: lighthouse --help

Cách 3: Chạy Lighthouse bằng tiện ích mở rộng Chrome

Chạy Lighthouse Extension Google, bạn hãy làm theo sau: 

• Bước 1: Vào Chrome Web Store, tìm Lighthouse Chrome Extension và thêm vào trình duyệt.

• Bước 2: Mở website bạn muốn kiểm tra.

• Bước 3: Nhấp vào biểu tượng Lighthouse ở góc trên bên phải thanh địa chỉ (nếu bị ẩn, mở mục Tiện ích mở rộng để bật).

• Bước 4: Chọn biểu tượng cài đặt để thiết lập chỉ số và loại thiết bị, sau đó nhấn Generate report và chờ hệ thống trả kết quả.

>>> Xem thêm: TẦM QUAN TRỌNG của việc tối ưu tốc độ load website wordpress

FAQ về Lighthouse là gì?

Lighthouse có tác động trực tiếp đến thứ hạng tìm kiếm của Google không?

Google không sử dụng điểm Lighthouse trực tiếp làm yếu tố xếp hạng trong kết quả tìm kiếm. Nhưng các yếu tố mà Lighthouse đo (như tốc độ tải trang hay khả năng truy cập) liên quan đến trải nghiệm người dùng và SEO, nên cải thiện chúng vẫn có thể gián tiếp giúp thứ hạng.

Lighthouse miễn phí hay trả phí?

Lighthouse hoàn toàn miễn phí và mã nguồn mở. Bạn có thể chạy audit từ Chrome DevTools, extension hoặc phiên bản dòng lệnh mà không tốn phí.

Có cần làm phát triển web để chạy Lighthouse không?

Không. Bạn không cần phải là nhà phát triển web để sử dụng Lighthouse. Công cụ sẽ tự động chạy kiểm tra và hiển thị báo cáo kèm các gợi ý cụ thể (định hướng cả người không chuyên).

Lời kết

Trên đây là những thông tin giúp bạn hiểu rõ Google Lighthouse là gì, cách hoạt động cũng như các tiêu chí quan trọng để đánh giá và tối ưu website hiệu quả hơn. Việc sử dụng Lighthouse sẽ hỗ trợ cải thiện hiệu suất, trải nghiệm người dùng. Nếu bạn còn thắc mắc hoặc cần tư vấn giải pháp tối ưu website, hãy liên hệ Web4s để được hỗ trợ chi tiết.